[Nieuwsbrieven: Juli 2007]





Naar aanleiding van mijn bezoek in juni / juli.

Er zijn kennelijk voorzieningen voor ons getroffen, die een enorme invloed hebben op ons leven, maar waar vaak aan voorbij gegaan wordt.
Misschien omdat soms dingen te groot zijn om ze te kunnen zien.
Zoals het feit dat één van de mooiste compensaties in ons leven is, dat geen mens oprecht kan proberen een ander te helpen, zonder daarbij tegelijkertijd zichzelf te helpen.
Deze gedachte vormt een van onze leidraden voor ons werk in de sloppenwijken van São Paulo.

Ons bezoek in juni en juli heeft tot de volgende concrete resultaten geleid:





Zoals bekend zijn we met onze hulpactiviteiten begonnen in Perus, in het noordwesten van de stad, waar we met steun van Bem Me Quer, de organisatie van zuster Helena, 25 gezinnen adopteerden, samen met meer dan 100 kinderen.
Deze gezinnen waren alle getroffen door aids. Naast onze directe steun bouwden of kochten we huisjes voor hen. We investeerden in gereedschappen voor deze mensen en huurden winkelruimte voor de verkoop van dingen die ze zelf maakten. Bevorderen van zelfwerkzaamheid was en is een van onze belangrijkste motto’s. Nu hebben we onze aandacht sinds een klein jaar verlegd naar de arme oostelijke en zuidelijke gedeelten van de grote stad.

Onze hulp is niet meer uitsluitend gericht op gezinnen die getroffen zijn door aids. Ook andere motieven waardoor geen inkomsten verworven kunnen worden, zijn bepalend geworden voor de selectie van hulpdoelen.





De keuze voor onze doelen wordt overigens in eerste instantie altijd gedaan door de locale organisaties, waarmee we samenwerken.
Zij kennen de omstandigheden van de gezinnen ter plaatse het best. En altijd geldt dat het gaat om kinderen, die zonder onze steun op straat moeten leven. Om inkomsten voor het gezin te verwerven. Kinderen die dus niet naar school gaan, of door hun leefomstandigheden onvermijdelijk in contact met de gevaarlijke machtsstructuren binnen de favela’s met drugs, prostitutie en de vele andere vormen van criminaliteit en geweld.

Die kinderen willen we een toekomst bieden. Vaak met de moeders, want vaak gaat het om één-ouder gezinnen die door de vader of vaders verlaten zijn.





Naast Santo Andre, waar we al actief waren met onze steun aan gezinnen, en de organisaties FEASA en die van Dona Terezinha (jeugdcentrum, familiecentrum voor het koken en distribueren van voedsel, en het tehuis voor bejaarde vrouwen uit de sloppenwijken), hebben we nu onze activiteiten uitgebreid naar andere wijken en organisaties die we steunen:

Jardim Andreense. In deze wijk, een half uur rijden vanaf Santo Andre, heeft Dr Carmen Jane haar huis ingericht zodat ze naast haar werk als advocaat tevens les kan geven aan kinderen uit de wijk. De afstand tot het centrum waar scholing mogelijk is, is te groot en het vervoer per bus is voor veel kinderen meestal niet te betalen. Het leslokaal wordt ’s avonds opengesteld voor daklozen om de nacht door te brengen. Carmen Jane, oorspronkelijk afkomstig uit Maranhão, in het noorden van het land, heeft een leven achter de rug waarvan iedere stap emotioneert. Ze is erg religieus, wat tevens de grondslag is voor haar sociale activiteiten.

Paranapiacaba. Deze toeristische plaats werd door de Engelsen gesticht als eindstation voor de houtgestookte stoomtreinen die de koffie uit de Braziliaanse binnenlanden haalden om te transporteren naar de havenstad Santos. Het station is niet meer in gebruik en op de vervallen rails staan oude stoomtreinen en wagons te roesten. Carmen Jane wil hier een kantoor openen om als advocaat voor de arme bevolking te kunnen optreden. Dit kantoor wordt dan tevens gebruikt voor bijeenkomsten met de plaatselijke bevolking. Hier hebben wij 2 gezinnen geadopteerd: Suzana Cristine Yoko Hemoto met vijf kinderen en Ana Meire met twaalf kinderen, allemaal meisjes. Deze Ana Meire de Jesus, ontvangt een “bolsa familia” van 95 real (ongeveer 40 euro per maand) en ze verdient soms wat bij. De kinderen zijn dan alleen thuis; de oudste is 16 jaar. Uiteraard gaan ze niet naar school. Twee vrouwen dus die samen 17 kinderen proberen groot te brengen. We zoeken dringend mensen die een van deze kinderen willen adopteren (symbolisch) voor € 30,00 per maand.
Op de foto hierboven: een aantal van de kinderen van Ana Meire.





Cangaiba. In deze wijk in het oosten zullen wij het Centro Social de Bom Jesus steunen. We hebben er de volgende één- ouder gezinnen symbolisch geadopteerd:

o Lucilene met de baby Rafaela (zie foto)

o Lucineide met zes kinderen, die buiten de immens grote favela Jardim Piratininga, een huisje heeft gebouwd op een stoep langs een autoweg

o Luciene (getrouwd met Antonio) met vier kinderen in die favela

o en Eliana Rodrigues (getrouwd met Noel) met 6 kinderen, eveneens in de favela.

De favela doet denken aan een oude Arabische medina met slechts één ingang/uitgang via een poortje onder het spoor door. Vroeger was het een moerasgebied. De Rio Tiete liep er door heen.

o Buiten Cangaiba, in de wijk Itaim Paulista: Tatiana (getrouwd met Junior) en met drie kinderen.

Het centrum wordt bestuurd door Fatima en namens RealAid wordt de controle uitgevoerd door Elizama Souza. Beiden uit Cangaiba. Ook in deze voor RealAid nieuwe omgeving hebben we dus vijf gezinnen symbolisch geadopteerd met samen 20 kinderen. We steunen het Centrum de Bom Jesus zodat ook andere kinderen buitenschools opgevangen kunnen worden voor onder meer muzieklessen.
Er is een kinderkoor dat regelmatig optreedt. Kinderen die het centrum niet kunnen bezoeken doordat ze de buskosten niet kunnen betalen, hebben nu wel die gelegenheid. In het centrum krijgen ze bovendien te eten. Er zal hier speciaal op worden toegezien dat de beschikbaar gestelde middelen ten goede komen van de kinderen voor aanvullend onderwijs (Olympische gymnastiek, voetbal-scholen, muziekscholen, computer-lessen), waarvoor Fatima kortingen zal bedingen bij de betreffende instellingen van onderwijs.





• In Santo Andre, de wijk waar we al actief waren, hebben we twee nieuwe gezinnen geadopteerd, Edna Christina Pereira de Jesus, met drie kinderen en Maria da Conceição Carvalho Santos met vijf kinderen.
RealAid wordt hier vertegenwoordigd door dr Shirley van der Zwaan, eveneens advocaat en vrijwilliger van de organisaties die ter plaatse hulp verlenen. Ze is een geadopteerde dochter van Nederlandse ouders die in Santo Andre tijdens hun werkzaam leven zeer veel sociaal werk hebben verricht; haar vader heeft tijdens de militaire dictatuur zelfs in de gevangenis gezeten en van hun ervaringen kunnen wij veel leren.




In het totaal zijn er dus 9 nieuwe gezinnen toegevoegd, samen met 45 kinderen. In Santo Andre hadden we al gezinnen met 25 kinderen geadopteerd.
We hebben helaas afscheid moeten nemen van Cleusa met haar dochtertje Luana (die geadopteerd was door een jongeman uit Nederland). Deze stiefmoeder had nog een dochter van zeventien jaar die samenwoonde met een knaap en beiden werkten niet, wat wel mogelijk was. De moeder heeft geprobeerd steun van ons voor dit stel af te dwingen en dit ging zelfs zo ver dat ze Luana van het Centro de Juventude haalde als drukmiddel. Deze dingen gebeuren ook en we zullen ons hier nooit mee kunnen inlaten.

We hebben afgezien van ons voornemen de chacara (een soort klein boerderijtje in Jardim Clube de Campo buiten Santo Andre) te kopen. De bouw van huisjes aldaar voor onze families die uit de favela Crusado II verwijderd worden, is niet mogelijk gebleken.





De favela Crusado II zal, zoals al geschreven in de voorgaande nieuwsbrief, worden platgewalst en dit proces is in volle gang.
Maria da Conceição Carvalho Santos, de nieuwe familie, woont er ook, maar haar barak staat buiten het directe gevaren terrein en zal zeker niet voor 2008 worden verwijderd.
Er wordt al grootschalig gesloopt in de sloppenwijk, en de huisjes van Cleonice en haar zuster Maria Aparecida de Jesus zijn binnenkort aan de beurt, evenals het huisje van Irandy. Op de foto: gesloopte barakken

Voor deze families zullen we nu de komende maand een huisje gaan huren. Buiten een sloppenwijk. De kinderen van Maria Aparecida de Jesus waren enkele jaren geleden opgenomen in een kinderasiel (omdat een maatschappelijk werker had geconstateerd dat ze waren aangevreten door ratten) en we hebben nu de toezegging dat de vrouw haar kinderen terug kan krijgen zodra ze buiten de sloppenwijk is gaan wonen. Shirley heeft bij de rechtbank daartoe inmiddels een verzoek ingediend en verwacht dat de kinderen weer thuis zullen zijn als ik eind september opnieuw naar Zuid Amerika zal afreizen.

Dus een bijzonder mooi resultaat van onze activiteiten. De vrouw volgt nu een cursus manicuren / pedicuren en wellicht kan ze in de toekomst, in de nieuwe en niet gevaarlijke omgeving, zelfstandig zonder onze hulp verdergaan. Wel heeft ze de zorg voor de mentaal zeer zwakke zuster Cleonice met haar kindje Kelvin. Cleonice heeft in haar jeugd lang doorgebracht in jeugdhuizen, waar ze nogal onhandelbaar was. In haar jeugd is ze zeer vaak door haar vader met haar hoofd tegen een muur geslagen wat haar deficiëntie heeft veroorzaakt. En in de jeugdhuizen is ze erg vaak misbruikt, ook door begeleiders.






Ook voor de nieuwe familie van Edna Christina Pereira de Jesus zullen we een huisje gaan huren buiten de favela waar ze nu woont. Haar huisje ligt aan de oever van een klein riviertje waar het in kan vallen bij zware storm. Maar het grootste probleem daar is de aanwezigheid van ratten en slangen, die er voorkomen omdat sommige bewoners in de favela paarden en geiten houden.

Voor het gezin van Orlidia, met de beide dochters Josefa Thalia en Rainy Manoela (zie foto), zullen we de bestaande woning (een gang) uitbreiden en erboven twee slaapkamers en een douche met toilet laten bouwen. Dit wordt grotendeels gedaan door de man van Celina (het gezin met de elf kinderen in Santo Andre) die gecertificeerd metselaar is en buiten het aanleggen van elektriciteit praktisch alles zelf kan doen. Hij verdient hiermee maar we zullen dus tijdelijk onze financiële bijdrage aan Celine iets verminderen.

Alle kinderen gaan naar school en ontvangen naschoolse opvang om ze buiten de favela te houden in de centra, die we eveneens steunen. Met alle gezinnen zijn overeenkomsten afgesloten waarin we hen verplichten te werken en te studeren voor toekomstig werk. Uiteraard dient onze bijdrage goed verantwoord te worden en dit wordt gecontroleerd door de lokale organisaties zelf, maar tevens door de vertegenwoordigers van RealAid in de verschillende wijken. We staan niet toe dat genotmiddelen worden gekocht van de beschikbaar gestelde middelen.





Opnieuw hebben we een bezoek gebracht aan de president van het Rode Kruis in Brazilië.

Foto: Luis Hernandez, president (links), en Dr Maria Ines van de Feasa (rechts)

Het verzoekschrift aan het Rode Kruis in Nederland is nu (eindelijk) verzonden. Het betreft een verzoek ter ondersteuning van RealAid voor twee sociale projecten in Santo Andre.
Het gaat om de herbouw van het Centro de Atenção a Familias (de mensen in de favela’s spreken eenvoudig van Casa de Sopa) dat op instorten staat en vernieuwd moet worden, en weekseminar van de overkoepelende federatie FEASA waarin alle vrijwilligers en professionals jaarlijks worden bijgespijkerd op sociaal, juridisch en medisch terrein. Erg belangrijk, want van deze mensen wordt extreem veel gevraagd. We hopen nu dat het Nederlandse Rode Kruis (waarvan ik zelf deel uitmaak) snel de gevraagde hulp zal verlenen.
De hulpaanvraag betreft een bedrag van ongeveer € 90.000 voor zowel de herbouw als het seminar.
Bij de herbouw vindt tevens een uitbreiding plaats. Het gebouw zal twee verdiepingen kennen met leslokalen waar kinderen uit de buurt opgevangen worden die niet het Centro de Juventude kunnen bezoeken in verband met de afstand. Tevens zullen activiteiten van het jeugdcentrum overgeplaatst worden naar dit nieuwe gebouw.





Foto: met Dona Terezinha voor de Casa de Sopa.





Ons nieuwe project, waarvoor we financiering zoeken, speelt zich af in Jardim Andreense en Paranapiacaba, waar Dr Carmen Jane haar juridische en sociale activiteiten moet uitbouwen met onze hulp. Carmen Jane heeft een droom: meer doen voor anderen.

Met de adoptie van de twee gezinnen in Paranapiacaba zijn we begonnen met haar te helpen.
Binnen RealAid kennen we erg goed de betekenis van het hebben van een droom en van de wens die waar te maken.
Daarom zullen wij haar gaan helpen binnen de grenzen van onze mogelijkheden.
Zoals er mensen zijn die ons helpen, donateurs, mensen die eenmalige giften beschikbaar stellen voor ons werk.

Rechts op de foto: Carmen Jane, links Celso, de pastor

Geld dat alle, zonder enige inhouding of overhead besteed wordt voor onze doelstellingen: de hulp aan kinderen en hun families, en de organisaties die tevens deze kinderen steunen.
Sommige dromen mogen gewoonweg niet verzanden, omdat er wellicht niemand zal zijn die ze weer zal vinden.
Het is onze verplichting – en dat geldt voor ieder van ons – ons te gedragen alsof we geen beperkingen kennen in ons vermogen anderen te helpen. Anderen die zonder onze hulp niet kunnen overleven. We zijn immers medescheppers van het universum. Of niet soms!





Vanuit een kantoor annex gebouw met een lokaal voor opvang, onderwijs en bijeenkomsten in Paranapiacaba, kan dr Carmen Jane dan de directe controle uitoefenen op “onze gezinnen”, waarvan het aantal, naar we hopen, in de toekomst kan uitbreiden.
Ze heeft hierbij hulp van de plaatselijke pastor, die een deel van de controle uitoefent zolang Carmen Jane er niet zelf een onderkomen heeft gevonden. De bedoeling is dat ze de gemeenschap gratis juridische hulp zal bieden. Tevens zal ze het centrum gebruiken om aanvullende financiering te zoeken.

Naast dit doel willen we financiering vinden om haar huis, dat ze dan zelf zal verlaten volledig geschikt te maken voor een “ESCOLA SOCIAL DE ARTES e LAZER”, voor opvang van kinderen, maar ook volwassen en bejaarden in de Jardim.
De opvang betreft slaapgelegenheid, voeding, lessen, vooral gericht op kunstvormen. Gedurende de morgen of middag (de kinderen gaan of ’s morgens of ’s middags naar school) zal de opvang plaats vinden.

Een voorlopige schatting is dat het om een totale investering gaat van € 25.000 in Paranapiacaba (inclusief huur voor een pand gedurende 5 jaar) en € 15.000 voor de aanpassingen van haar woonhuis (vrijstaand op een chacara).

De steun die RealAid in Nederland, maar inmiddels ook uit Duitsland en zelfs Griekenland ontvangt , groeit gestaag en we zijn zeer blij met de nieuwe vrienden die we als donateur hebben kunnen begroeten.

Ik weet dat ik in Europa en Brazilië mensen ontmoet die zeer speciaal zijn vanwege hun toewijding aan anderen. Deze mensen zijn geen vrienden, denk ik. Tenminste niet in de betekenis van het woord.
Deze vrienden maak je niet, je herkent ze.
Ik weet dat ik steeds meer van dit soort speciale mensen zal ontmoeten, die ik zal herkennen als vrienden. Mensen met belangstelling voor anderen en niet slechts voor eigen baat en geld. Voor mij is het voorlopig voldoende te weten dat deze vrienden bestaan, ook al heb ik ze nog nooit ontmoet.

Vriendelijk groetend

Jan Lukas van der Woude